وظیفه یک حسابدار برای تنظیم و تحویل اظهارنامه مالیاتی چیست؟

اظهارنامه مالیاتی یکی از مهم‌ترین اسناد رسمی هر کسب‌وکار است؛ سندی که وضعیت درآمد، هزینه، سود، زیان، معافیت‌ها، بدهی مالیاتی و عملکرد مالی یک شخص حقیقی یا حقوقی را در یک دوره مشخص به سازمان امور مالیاتی اعلام می‌کند. در ظاهر، اظهارنامه فقط یک فرم الکترونیکی است که در سامانه مالیاتی تکمیل و ارسال می‌شود؛ اما در واقع نتیجه ماه‌ها ثبت، کنترل، بررسی، طبقه‌بندی و تحلیل اطلاعات مالی است. به همین دلیل، نقش حسابدار در تنظیم و تحویل اظهارنامه مالیاتی بسیار مهم‌تر از وارد کردن چند عدد در سامانه است.

حسابدار مسئول است اطلاعات مالی کسب‌وکار را به شکلی آماده کند که هم با اسناد داخلی شرکت یا شغل هماهنگ باشد و هم در برابر بررسی‌های مالیاتی قابل دفاع باشد. اگر اظهارنامه بدون دقت تنظیم شود، ممکن است باعث جریمه، رد هزینه‌ها، اختلاف با ممیز مالیاتی، افزایش مالیات، محرومیت از معافیت‌ها یا ایجاد سابقه نامناسب برای مؤدی شود. بنابراین حسابدار باید هم دانش حسابداری داشته باشد، هم با قوانین مالیاتی آشنا باشد و هم بتواند بین اطلاعات واقعی کسب‌وکار و الزامات قانونی ارتباط درست برقرار کند.

در این مقاله بررسی می‌کنیم وظیفه یک حسابدار برای تنظیم و تحویل اظهارنامه مالیاتی چیست، چه مراحلی باید قبل از ارسال اظهارنامه انجام شود، حسابدار هنگام تکمیل فرم اظهارنامه چه نکاتی را باید رعایت کند و بعد از ارسال اظهارنامه چه مسئولیت‌هایی همچنان بر عهده او باقی می‌ماند.

نقش حسابدار قبل از تنظیم اظهارنامه مالیاتی

وظیفه حسابدار برای تنظیم اظهارنامه مالیاتی از روز ارسال اظهارنامه شروع نمی‌شود. یک حسابدار حرفه‌ای از ابتدای سال مالی باید اطلاعات را به شکلی ثبت و نگهداری کند که در پایان سال امکان تهیه اظهارنامه دقیق وجود داشته باشد. اگر ثبت اسناد، تفکیک حساب‌ها، کنترل هزینه‌ها و بررسی درآمدها در طول سال انجام نشده باشد، تکمیل اظهارنامه در روزهای پایانی مهلت قانونی به کاری پرریسک و دشوار تبدیل می‌شود.

اولین وظیفه حسابدار این است که ماهیت فعالیت مؤدی را به درستی بشناسد. اظهارنامه یک شرکت بازرگانی با اظهارنامه یک واحد خدماتی، تولیدی، پیمانکاری، فروشگاه، فریلنسر یا شخص حقیقی صاحب شغل تفاوت دارد. حسابدار باید بداند مؤدی شخص حقیقی است یا حقوقی، در کدام گروه مالیاتی قرار دارد، مشمول مالیات بر ارزش افزوده هست یا نه، آیا باید صورتحساب الکترونیکی صادر کند، آیا مشمول تبصره ماده ۱۰۰ می‌شود یا باید اظهارنامه کامل ارسال کند و چه مدارکی برای دفاع از اطلاعات ابرازی لازم است.

جمع‌آوری و طبقه‌بندی اسناد مالی

یکی از پایه‌ای‌ترین وظایف حسابدار، جمع‌آوری اسناد مالی مرتبط با درآمدها و هزینه‌هاست. این اسناد می‌تواند شامل فاکتورهای فروش، فاکتورهای خرید، قراردادها، رسیدهای پرداخت، اسناد بانکی، گزارش کارتخوان، اجاره‌نامه، اسناد حقوق و دستمزد، بیمه، هزینه‌های حمل‌ونقل، قبوض، هزینه‌های تبلیغات، هزینه‌های اداری و سایر مدارک مرتبط باشد. حسابدار باید مطمئن شود هر عددی که در اظهارنامه وارد می‌شود، پشتوانه مستند دارد.

طبقه‌بندی صحیح اسناد اهمیت زیادی دارد. برای مثال، هزینه خرید کالا با هزینه اداری تفاوت دارد. هزینه حقوق پرسنل با برداشت مالک یکی نیست. واریزی مشتری با انتقال بین حساب‌های شخصی نباید اشتباه گرفته شود. اگر حسابدار این تفکیک‌ها را دقیق انجام ندهد، ممکن است سود واقعی کسب‌وکار به اشتباه محاسبه شود و اظهارنامه تصویر نادرستی از عملکرد مالی ارائه دهد.

تفکیک اسناد قابل قبول از اسناد غیرقابل دفاع

همه هزینه‌هایی که در کسب‌وکار پرداخت می‌شوند، الزاماً هزینه قابل قبول مالیاتی نیستند. حسابدار باید بررسی کند کدام هزینه‌ها با فعالیت اقتصادی مرتبط هستند، کدام مدارک رسمی یا قابل اثبات دارند و کدام موارد ممکن است در رسیدگی مالیاتی رد شوند. هزینه‌هایی مانند اجاره محل فعالیت، خرید مواد اولیه، حقوق کارکنان، هزینه تبلیغات، هزینه حمل، تعمیرات تجهیزات و خدمات تخصصی در صورتی که مستند و مرتبط باشند، معمولاً قابلیت دفاع بیشتری دارند.

در مقابل، هزینه‌های شخصی، خریدهای بدون ارتباط با فعالیت، مبالغ بدون رسید، برداشت‌های مالک، پرداخت‌های غیرشفاف یا هزینه‌هایی که سند کافی ندارند، می‌توانند در زمان رسیدگی مشکل‌ساز شوند. وظیفه حسابدار این است که قبل از تنظیم اظهارنامه، این موارد را شناسایی کند و به مدیر یا صاحب کسب‌وکار توضیح دهد که وارد کردن هزینه غیرقابل دفاع ممکن است در آینده باعث افزایش مالیات و جرائم شود.

کنترل درآمدها، فروش و گردش حساب‌ها

بخش درآمدی اظهارنامه معمولاً حساس‌ترین قسمت آن است. حسابدار باید درآمدهای واقعی کسب‌وکار را از منابع مختلف جمع‌آوری و کنترل کند. این منابع ممکن است شامل فروش نقدی، فروش کارتخوان، واریزی مستقیم به حساب، فروش اینترنتی، درگاه پرداخت، قراردادهای خدماتی، درآمدهای جانبی و سایر دریافت‌های مرتبط با فعالیت باشد. یکی از خطاهای رایج این است که فقط فروش ثبت‌شده در فاکتورها یا فقط تراکنش‌های کارتخوان به‌عنوان درآمد در نظر گرفته شود.

حسابدار باید گردش حساب‌های بانکی مرتبط با فعالیت را بررسی کند و واریزی‌های شغلی را از واریزی‌های غیرشغلی جدا کند. اگر مبلغی بابت قرض، انتقال بین حساب‌ها، برگشت وجه، دریافت شخصی یا تسویه غیرتجاری وارد حساب شده باشد، باید برای آن توضیح و مدرک وجود داشته باشد. در غیر این صورت ممکن است در بررسی مالیاتی، این مبالغ به‌عنوان درآمد تلقی شوند.

تطبیق فروش با سامانه‌ها و گزارش‌های جانبی

حسابدار باید فروش ثبت‌شده در دفاتر یا نرم‌افزار حسابداری را با گزارش کارتخوان، درگاه پرداخت، سامانه مؤدیان، صورتحساب‌های صادرشده، گزارش انبار و قراردادها تطبیق دهد. هدف از این تطبیق، پیدا کردن مغایرت‌ها قبل از ارسال اظهارنامه است. اگر مغایرتی وجود داشته باشد، بهتر است قبل از ارسال اظهارنامه بررسی و مستند شود، نه اینکه بعداً در زمان رسیدگی مالیاتی آشکار شود.

برای مثال، اگر فروش ثبت‌شده در نرم‌افزار کمتر از مبالغ واریزی کارتخوان باشد، حسابدار باید علت آن را پیدا کند. ممکن است بخشی از مبالغ مربوط به برگشت وجه، دریافت امانی یا واریزی غیرشغلی باشد. اما اگر واقعاً فروش ثبت نشده باشد، باید در حساب‌ها اصلاح شود. این کنترل‌ها باعث می‌شود اظهارنامه با واقعیت کسب‌وکار و داده‌های قابل ردیابی هماهنگ باشد.

وظایف حسابدار هنگام تنظیم اظهارنامه مالیاتی

پس از آماده‌سازی اسناد و کنترل اطلاعات، مرحله تنظیم اظهارنامه شروع می‌شود. در این مرحله، حسابدار باید اطلاعات مالی را به زبان فرم اظهارنامه تبدیل کند. یعنی درآمدها، هزینه‌ها، دارایی‌ها، بدهی‌ها، سود، زیان، معافیت‌ها، مالیات پرداختی قبلی، اطلاعات شرکا، اطلاعات سهامداران، اطلاعات محل فعالیت و سایر بخش‌های لازم را مطابق ساختار سامانه وارد کند.

حسابدار باید پیش از ورود نهایی اطلاعات، نوع اظهارنامه را مشخص کند. برای اشخاص حقیقی، ممکن است اظهارنامه مشاغل یا فرم تبصره ماده ۱۰۰ مطرح باشد. برای اشخاص حقوقی، اظهارنامه عملکرد شرکت، ترازنامه، صورت سود و زیان و اطلاعات سهامداران اهمیت دارد. برای مؤدیان مشمول مالیات بر ارزش افزوده، اظهارنامه ارزش افزوده نیز موضوع جداگانه‌ای است. اشتباه در انتخاب نوع اظهارنامه یا پرونده مالیاتی می‌تواند باعث ثبت اطلاعات در مسیر نادرست شود.

محاسبه سود، زیان و درآمد مشمول مالیات

یکی از مهم‌ترین وظایف حسابدار، محاسبه صحیح سود یا زیان دوره مالی است. برای این کار، حسابدار باید درآمدها را از هزینه‌های قابل قبول کسر کند و نتیجه را با دفاتر، صورت‌های مالی و اسناد کسب‌وکار تطبیق دهد. اگر مؤدی شخص حقوقی باشد، صورت سود و زیان و ترازنامه باید با اطلاعات اظهارنامه هماهنگ باشد. اگر مؤدی شخص حقیقی باشد، خلاصه درآمد و هزینه باید با فعالیت واقعی او مطابقت داشته باشد.

حسابدار باید توجه کند که سود حسابداری همیشه با درآمد مشمول مالیات یکسان نیست. ممکن است برخی هزینه‌ها از نظر حسابداری ثبت شده باشند اما از نظر مالیاتی قابل قبول نباشند. همچنین ممکن است برخی معافیت‌ها، بخشودگی‌ها، زیان سنواتی، مالیات‌های پرداختی یا تعدیلات مالیاتی در محاسبه نهایی اثر داشته باشند. وظیفه حسابدار این است که این تفاوت‌ها را بشناسد و عدد نهایی را با دقت محاسبه کند.

بررسی هزینه‌های قابل قبول مالیاتی

حسابدار هنگام تنظیم اظهارنامه باید هزینه‌ها را دوباره بررسی کند. هزینه قابل قبول باید مرتبط با فعالیت، دارای سند، واقعی و در چارچوب مقررات باشد. برای مثال، اجاره محل کسب اگر با قرارداد و پرداخت مشخص همراه باشد، قابل دفاع‌تر است. حقوق و دستمزد زمانی قابل دفاع است که لیست بیمه، قرارداد یا اسناد پرداخت وجود داشته باشد. هزینه تبلیغات زمانی قابل دفاع‌تر است که فاکتور، قرارداد یا سند پرداخت مشخص داشته باشد.

اگر حسابدار هزینه‌های بدون مدرک را در اظهارنامه لحاظ کند، ممکن است در رسیدگی مالیاتی این هزینه‌ها رد شوند و سود مشمول مالیات افزایش پیدا کند. بنابراین وظیفه حسابدار فقط کم کردن مالیات نیست؛ بلکه تنظیم اظهارنامه‌ای است که در صورت رسیدگی قابل دفاع باشد. کاهش غیرواقعی سود با هزینه‌های غیرمعتبر، در نهایت می‌تواند به ضرر مؤدی تمام شود.

تکمیل دقیق اطلاعات در سامانه مالیاتی

بعد از محاسبات، حسابدار باید وارد سامانه مالیاتی شود و اطلاعات را در پرونده درست ثبت کند. در این مرحله، دقت در جزئیات بسیار مهم است. اطلاعات هویتی، کد اقتصادی، نشانی، کدپستی، نوع فعالیت، شماره حساب‌ها، اطلاعات شرکا یا سهامداران، دوره مالی، درآمدها، هزینه‌ها، دارایی‌ها، بدهی‌ها و مالیات‌های پرداخت‌شده باید با اسناد و سوابق مؤدی هماهنگ باشد.

حسابدار باید قبل از تأیید نهایی، نسخه پیش‌نویس اظهارنامه را بررسی کند. اشتباه در یک عدد، جابه‌جایی صفرها، انتخاب اشتباه پرونده، ثبت ناقص هزینه‌ها یا ناهماهنگی بین جداول می‌تواند باعث مشکل شود. بهتر است حسابدار قبل از ارسال، یک کنترل نهایی انجام دهد و در صورت امکان، گزارش نهایی را با مدیر مالی یا صاحب کسب‌وکار مرور کند.

کنترل نهایی پیش‌نویس اظهارنامه

کنترل نهایی پیش‌نویس باید با یک چک‌لیست انجام شود. حسابدار باید ببیند آیا جمع درآمدها درست است، آیا جمع هزینه‌ها با گزارش‌های داخلی هماهنگ است، آیا سود نهایی منطقی است، آیا اطلاعات بانکی درست وارد شده، آیا مالیات‌های پرداختی قبلی لحاظ شده، آیا زیان یا معافیت احتمالی درست ثبت شده و آیا اطلاعات هویتی و پرونده‌ای بدون خطاست.

در این مرحله، حسابدار باید به اعداد غیرعادی حساس باشد. برای مثال، اگر کسب‌وکاری فروش بالایی دارد اما سود بسیار پایین اعلام شده، باید علت آن مستند باشد. اگر هزینه تبلیغات یا خرید به‌صورت ناگهانی زیاد شده، باید مدارک کافی وجود داشته باشد. اگر گردش حساب بالا اما درآمد ابرازی پایین است، باید توضیح منطقی و مستند برای تفاوت وجود داشته باشد.

مسئولیت حسابدار در تحویل، پیگیری و دفاع از اظهارنامه مالیاتی

ارسال اظهارنامه پایان کار حسابدار نیست. پس از ثبت نهایی، حسابدار باید رسید ارسال، کد رهگیری، نسخه نهایی اظهارنامه، قبض مالیاتی و مدارک پشتیبان را ذخیره و بایگانی کند. بسیاری از مؤدیان فقط به ارسال فرم توجه می‌کنند، اما در عمل، اسناد بعد از ارسال اهمیت زیادی دارند؛ زیرا ممکن است در آینده برای رسیدگی، اعتراض، اصلاح یا پاسخ به ابلاغیه‌ها مورد نیاز باشند.

حسابدار باید زمان‌بندی پرداخت مالیات را نیز پیگیری کند. اگر مالیات ابرازی قابل پرداخت باشد، باید قبض مربوط بررسی و پرداخت شود یا در صورت امکان قانونی، برای تقسیط یا ترتیب پرداخت اقدام شود. بی‌توجهی به پرداخت مالیات پس از ارسال اظهارنامه می‌تواند باعث جرائم و مشکلات بعدی شود. بنابراین تحویل اظهارنامه فقط به معنی کلیک روی دکمه ارسال نیست؛ بلکه شامل پیگیری کامل فرآیند تا دریافت و نگهداری مدارک نهایی است.

دریافت رسید، بایگانی و مستندسازی

یکی از وظایف مهم حسابدار بعد از ارسال اظهارنامه، دریافت و نگهداری رسید نهایی است. این رسید نشان می‌دهد اظهارنامه در موعد مقرر ثبت شده و اطلاعات آن به سازمان امور مالیاتی ارسال شده است. حسابدار باید نسخه PDF یا چاپی اظهارنامه، رسید ثبت، کد رهگیری، قبض مالیاتی، گزارش محاسبات و اسناد مرتبط را در پرونده مالیاتی مؤدی بایگانی کند.

بایگانی باید منظم و قابل دسترسی باشد. بهتر است اسناد به تفکیک سال مالی، نوع مالیات، درآمدها، هزینه‌ها، قراردادها، اسناد بانکی و گزارش‌های سامانه‌ای نگهداری شوند. اگر چند سال بعد برگ تشخیص یا ابلاغیه‌ای صادر شود، حسابدار یا مشاور مالیاتی باید بتواند سریعاً به اسناد همان سال دسترسی پیدا کند. نداشتن بایگانی منظم، حتی برای اظهارنامه‌ای که درست تنظیم شده، می‌تواند دفاع مالیاتی را سخت کند.

نگهداری فایل‌ها و مدارک پشتیبان

مدارک پشتیبان باید هم به‌صورت فیزیکی و هم دیجیتال نگهداری شوند. فایل‌های اکسل محاسبات، خروجی نرم‌افزار حسابداری، گزارش بانک، گزارش کارتخوان، فاکتورها، قراردادها و نسخه اظهارنامه باید در محل امن ذخیره شوند. بهتر است از این فایل‌ها نسخه پشتیبان تهیه شود تا در صورت خرابی سیستم، حذف اشتباهی یا تغییر نیروی حسابداری، اطلاعات از بین نرود.

حسابدار باید توجه کند که تغییر حسابدار، تغییر مدیر یا جابه‌جایی محل کسب نباید باعث از دست رفتن سوابق مالیاتی شود. پرونده مالیاتی یک کسب‌وکار استمرار دارد و اطلاعات سال‌های گذشته ممکن است در سال‌های بعد نیز مورد نیاز باشد. بنابراین مستندسازی، بخشی از وظیفه حرفه‌ای حسابدار است.

پاسخ به ابلاغیه‌ها و دفاع از اطلاعات اظهارنامه

بعد از ارسال اظهارنامه، ممکن است سازمان امور مالیاتی ابلاغیه، درخواست مدارک، برگ تشخیص یا پیام سامانه‌ای صادر کند. حسابدار باید کارپوشه و درگاه مالیاتی مؤدی را پیگیری کند تا هیچ ابلاغیه‌ای از دست نرود. عدم مشاهده یا عدم پاسخ به ابلاغیه در موعد مقرر می‌تواند باعث قطعی شدن مالیات یا از دست رفتن فرصت اعتراض شود.

اگر پرونده وارد مرحله رسیدگی شود، حسابدار باید بتواند از اطلاعات اظهارنامه دفاع کند. این دفاع شامل ارائه اسناد فروش، مدارک هزینه، توضیح مغایرت‌ها، گزارش گردش حساب، فاکتورها، قراردادها و محاسبات سود و زیان است. حسابداری که اظهارنامه را بدون مستندات کافی تنظیم کرده باشد، در این مرحله با مشکل جدی روبه‌رو می‌شود.

نقش حسابدار در اصلاح اظهارنامه

گاهی بعد از ارسال اظهارنامه مشخص می‌شود که یک عدد اشتباه وارد شده، بخشی از درآمد جا افتاده، هزینه‌ای دوبار ثبت شده یا اطلاعات هویتی و بانکی نیاز به اصلاح دارد. در چنین شرایطی، حسابدار باید بررسی کند آیا امکان اصلاح اظهارنامه در مهلت قانونی وجود دارد یا خیر. اگر امکان اصلاح وجود داشته باشد، باید اصلاحات با دقت و بر اساس مدارک انجام شود.

اصلاح اظهارنامه نباید بدون تحلیل انجام شود. حسابدار باید بداند هر تغییر چه اثری بر مالیات، سود، زیان، سوابق مؤدی و رسیدگی‌های بعدی دارد. همچنین باید نسخه اولیه و نسخه اصلاح‌شده را نگهداری کند تا در آینده مشخص باشد چه تغییری، در چه تاریخی و به چه دلیل انجام شده است.

مشاوره به مدیر یا صاحب کسب‌وکار

یکی دیگر از وظایف مهم حسابدار، توضیح وضعیت مالیاتی به مدیر یا صاحب کسب‌وکار است. بسیاری از مدیران فقط عدد نهایی مالیات را می‌بینند، اما نمی‌دانند این عدد چگونه محاسبه شده است. حسابدار باید بتواند به زبان ساده توضیح دهد درآمد ابرازی چقدر بوده، هزینه‌های قابل قبول چه مواردی بوده‌اند، سود مشمول مالیات چگونه محاسبه شده و چه عواملی باعث افزایش یا کاهش مالیات شده‌اند.

این مشاوره کمک می‌کند مدیر برای سال بعد تصمیم‌های بهتری بگیرد. برای مثال، ممکن است لازم باشد حساب‌های شخصی و تجاری جدا شوند، فاکتورها منظم‌تر صادر شوند، اسناد هزینه بهتر نگهداری شوند، قراردادها رسمی‌تر تنظیم شوند یا از نرم‌افزار حسابداری دقیق‌تری استفاده شود. در واقع، حسابدار با تنظیم اظهارنامه فقط گزارش گذشته را ارائه نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند مسیر مالیاتی آینده کسب‌وکار را نیز اصلاح کند.

هشدار درباره تنظیم صوری اظهارنامه

حسابدار نباید اظهارنامه را صرفاً بر اساس خواسته مدیر برای کاهش مالیات تنظیم کند. اگر مدیر بخواهد درآمد کمتر نشان داده شود، هزینه‌های غیرواقعی وارد شود یا اطلاعات بانکی نادیده گرفته شود، حسابدار باید ریسک‌های قانونی و مالی این کار را توضیح دهد. اظهارنامه صوری ممکن است در کوتاه‌مدت مالیات را کمتر نشان دهد، اما در صورت کشف مغایرت، هزینه‌های سنگین‌تری به مؤدی تحمیل می‌کند.

حسابدار حرفه‌ای باید بین حمایت از منافع مالی مؤدی و رعایت قانون تعادل برقرار کند. وظیفه او این است که از معافیت‌ها، هزینه‌های قابل قبول و ظرفیت‌های قانونی استفاده کند، نه اینکه اطلاعات غیرواقعی وارد اظهارنامه کند. یک اظهارنامه درست، شفاف و مستند، بهترین ابزار برای کاهش ریسک مالیاتی است.

جمع‌بندی؛ حسابدار فقط تنظیم‌کننده فرم نیست

وظیفه یک حسابدار برای تنظیم و تحویل اظهارنامه مالیاتی شامل مجموعه‌ای از اقدامات تخصصی است؛ از جمع‌آوری اسناد و کنترل گردش حساب‌ها تا محاسبه سود و زیان، ثبت اطلاعات در سامانه، دریافت رسید، بایگانی مدارک و دفاع از اطلاعات ابرازی. اگر حسابدار فقط در روزهای پایانی مهلت ارسال وارد عمل شود، احتمال خطا بالا می‌رود. اما اگر از ابتدای سال مالی، اطلاعات به‌صورت منظم ثبت و کنترل شود، تنظیم اظهارنامه با دقت بیشتری انجام خواهد شد.

اظهارنامه مالیاتی یک گزارش ساده نیست؛ بلکه سند رسمی عملکرد مالی مؤدی است. بنابراین حسابدار باید آن را با دقت، دانش، مسئولیت‌پذیری و توجه به جزئیات تهیه کند. نتیجه کار حسابدار می‌تواند مالیات منصفانه، کاهش ریسک، استفاده درست از معافیت‌ها و جلوگیری از جرائم باشد. در مقابل، بی‌دقتی در تنظیم اظهارنامه ممکن است باعث اختلاف مالیاتی، رد هزینه‌ها، پرداخت مالیات بیشتر و ایجاد دردسرهای اداری شود.

در نهایت، یک حسابدار حرفه‌ای کسی است که قبل از ارسال اظهارنامه، اطلاعات را کنترل می‌کند؛ هنگام تکمیل فرم، قانون و واقعیت کسب‌وکار را هم‌زمان در نظر می‌گیرد؛ و بعد از ارسال نیز پیگیر رسید، پرداخت، ابلاغیه‌ها و اسناد دفاعی باقی می‌ماند. به همین دلیل، نقش حسابدار در اظهارنامه مالیاتی فقط یک نقش اجرایی نیست، بلکه نقشی تحلیلی، مشاوره‌ای و مسئولانه است.